De vader, de zoon en de heilige bandrecorder
John Avery Lomax wordt op 23 september 1867 geboren Holmes Country, MS. Die plek ligt in de Mississippi Delta met links de Yazoo-rivier en rechts de Big Black River. Holmes County ligt niet alleen midden in de Delta, maar ook midden in de katoenplantages. En daarmee ook midden in de strijd rond het houden van slaven (die tot de Burgeroorlog leidt). En ja, ook de Amish wonen in dat gebied.
Volgens de Volkstelling van 1860 telt Holmes County 5.806 blanken, 10 “free colored” en 11.975 slaven. Kille cijfers waar je anno nu toch stil van wordt.
De familie Lomax komt in de USA vanuit uit Engeland, trekt een tijd mee met de ossenwagons en ze vestigen zich in Rockingham County in “de kolonie van North Carolina” (op dat moment nog geen staat). Zij maken deel uit van een grote groep “landverhuizers” die hun toekomst zien in de nieuwe wereld.
Zijn vader (opa Lomax) bewerkt zijn stukje land van 0.74 km2. Daarop runderen, katoen en koren. Was wel een beetje dringen, allemaal. Het stukje land ligt pal naast een “trail”, de route die koeien nemen om van de weiden naar de treinen te gaan voor de slacht in Chicago.
De koeien worden in de gaten gehouden door de menners, die in de volksmond als snel de ‘cowboys’ gaan heten. John A. hoort in zijn jeugd erg veel liedjes die worden gezongen door de langstrekkende cowboys.
Als John 9 jaar is komt de voormalige tot slaaf gemaakte Blythe op de boerderij werken. Er groeit een innige vriendschap tussen Blythe en John. John leert de analfabeet Blyth lezen en schrijven. Omgekeerd leert John erg veel over de cultuur van de tot slaaf gemaakten met liedjes als ‘Big Yam Potatoes on a Sandy Land” en het dansen van de Juba (ook wel Hambone genoemd).
Deze dans is door Blyth’s voorouders meegenomen vanuit Congo naar Charleston, South Caroline. John geeft later aan dat deze vriendschap zijn leven blijvend heeft gevormd. Als Blythe 21 jaar is vertrekt hij met zijn spaargeld de wijde wereld in. John hoort nooit meer iets van hem. Bij zijn latere reizen in het zuiden doet hij vaak navraag. Hij krijgt te horen dat Blyth waarschijnlijk vermoord is.
Als John 21 jaar is geworden vervalt zijn wettelijke plicht om op zijn vaders boerderij te blijven werken. Om te kunnen doorleren verkoopt John tevens zijn favoriete pony. Met succes. In 1888 studeert hij af als bevoegd docent. Hij gaat werken op het Weatherford College In Weatherford, een stad in opbouw in het snel groeiende Texas.
De foto’s uit die tijd geven een beeld dat wij herkennen als ‘het wilde westen’. Tussen 1891 en 1894 gaf hij in de zomervakantie ook les aan het Chatauqua Institute in Poughkeepsie, New York. Dat was een van de eerste instituten ter wereld die zit ging bezighouden met het geven van onderwijs aan volwassen. Later werd Bonnie Raitt in Poukeepsie geboren. Ook toen al was de stad “een oase van cultuur” in de USA.
John heeft al van jongsafaan interesse in “cowboysongs”. De liedjes die hij hoorde van de menners van de kuddes die langs hun dorp kwamen. Op dat moment (Rond 1905) studeert John verder op Harvard. Daar was een erg levendige interesse in “folklore songs”. Dat werd niet veel later afgekort tot Folk. In 1907 haalde John Lomax zijn Master in de Engelse Literatuur.
De firma Edison had al in 1877 een prototype gebouwd van de Phonograph. Daar werden geluidsopnamen mee mogelijk. Het eerste liedje dat werd opgenomen was een kinderversje” “Mary Had A Little Lamb”. Als opnamemedium werd een wasrol gebruikt. Technische verbeteringen leiden in 1899 tot een sterk verbeterde versie: De Concert. Hiermee konden opname tot wel 5 minuten worden gemaakt.
En met dit apparaat ging Lomax opnemen maken. Oorspronkelijk was een zo’n wasrol $ 4 per stuk. En je kon ze maar een keer gebruiken. Aanschaf van een serie rollen kon daarmee flink in de papieren lopen.
Een heugelijke dag: op 9 juni 1904 trouwen Bess. B. Brown en John Lomax. Ze krijgen vier kinderen: twee zonen en twee dochters. Dat waren: Shirley (1905), John jr. (1907), Alan (1915) en Bess (1921). Bess overleed in 1931, slechts 50 jaar oud.
He died at Greenville, Mississippi, on January 26, 1948. He was inducted into the Western Music Hall of Fame in 2010.
